फिटल इकोकार्डियोग्राफी: शिशुको मुटुको विस्तृत स्क्यान

चिकित्सकीय लेखन: , एमबीबीएस · एमडी (स्त्री तथा प्रसूति रोग) · भ्रूण चिकित्सामा फेलोसिप · अद्यावधिक · 3 मिनेट पढाइ

फिटल इकोकार्डियोग्राफी वा फिटल इको गर्भावस्थामा शिशुको मुटुको विस्तृत अल्ट्रासाउन्ड हो। नियमित एनोमली स्क्यानले पनि मुटु जाँच्छ, तर फिटल इकोले मुटुको बनावट, मुख्य रक्तनलीहरू, धड्कनको लय र रक्तप्रवाहलाई अझ नजिकबाट हेर्छ।

जन्मजात मुटु रोग सबैभन्दा सामान्य ठूलो जन्मजात समस्या हो, जसले करिब हरेक १,००० शिशुमध्ये ८ जनालाई असर गर्छ। धेरैजसो अवस्था कुनै जोखिम नभएका परिवारमा पनि देखिन्छन्, त्यसैले हरेक एनोमली स्क्यानमा मुटु जाँचिन्छ।

फिटल इको कसलाई सिफारिस गरिन्छ?

कहिले गरिन्छ?

फिटल इको प्रायः १८–२४ हप्तामा गरिन्छ, जतिबेला मुटु विस्तृत रूपमा हेर्न पुग्ने गरी ठूलो हुन्छ। उच्च जोखिमको गर्भमा १३–१६ हप्तामा प्रारम्भिक मुटु जाँच गरी पछि फेरि स्क्यान गर्न सकिन्छ। स्क्यानमा ३०–६० मिनेट लाग्छ र पेटबाटै गरिन्छ। यो सुरक्षित र पीडारहित छ।

के-के जाँचिन्छ?

सीमाहरू

फिटल इकोले धेरैजसो ठूला मुटु रोग पत्ता लगाउँछ, तर कुनै पनि स्क्यानले सबै कुरा भेट्टाउन सक्दैन। कोठाबीचका साना प्वाल, केही भल्भका समस्या र एओर्टा साँघुरिनु (coarctation) जन्मअघि देख्न गाह्रो हुन सक्छ। डक्टस आर्टेरियोसस र फोरामेन ओभेलजस्ता केही सामान्य जोडहरू जन्मपछि मात्र बन्द हुने भएकाले तिनसँग सम्बन्धित अवस्था गर्भमा निदान गर्न सकिँदैन। शिशुको आसन वा आमाको शरीरको बनावटले पनि तस्बिरको गुणस्तर सीमित गर्न सक्छ।

मुटुमा समस्या देखिएमा

नतिजाको अर्थबारे प्रायः बाल मुटुरोग विशेषज्ञसँगै बसेर छलफल गर्ने समय पाउनुहुन्छ। केही मुटु रोग क्रोमोजोम परिवर्तनसँग जोडिएका हुने भएकाले एम्नियोसेन्टेसिसबाट आनुवंशिक जाँचजस्ता थप परीक्षण सुझाइन सक्छ। जन्मअघि नै थाहा हुँदा उपयुक्त नवजात शिशु र मुटु टोली भएको अस्पतालमा डेलिभरीको योजना बनाउन सकिन्छ, जसले शिशुका लागि महत्त्वपूर्ण फरक पार्न सक्छ।

गर्भावस्थाबारे प्रश्न छन्?

फेलोसिप-तालिमप्राप्त भ्रूण चिकित्सा विशेषज्ञ (FMF UK प्रमाणित) डा. सुष्मा ढकालसँग परामर्श बुक गर्नुहोस्।

यो स्क्यान बुक गर्नुहोस्परामर्श अनुरोध

प्रायः सोधिने प्रश्नहरू

फिटल इको गर्ने सबैभन्दा उपयुक्त समय कहिले हो?

प्रायः १८ देखि २४ हप्ताबीच। उच्च जोखिमको गर्भमा १३–१६ हप्तामा प्रारम्भिक मुटु स्क्यान थप्न सकिन्छ।

फिटल इको र एनोमली स्क्यान फरक हुन्?

हुन्। एनोमली स्क्यानले पूरै शिशुको भागका रूपमा मुटु जाँच्छ। फिटल इको मुटुमा मात्र केन्द्रित लामो जाँच हो।

फिटल इकोले मुटुको समस्या छुटाउन सक्छ?

धेरैजसो ठूला समस्या भेट्टाउँछ, तर साना प्वाल, हल्का भल्भ समस्या र केही साँघुरोपन जन्मअघि देख्न गाह्रो हुन्छ।

यो स्क्यान सुरक्षित छ?

छ। यो पेटबाट गरिने सामान्य अल्ट्रासाउन्ड हो र आमा तथा शिशु दुवैका लागि सुरक्षित छ।

यो जानकारी सामान्य जानकारीका लागि मात्र हो, व्यक्तिगत चिकित्सकीय सल्लाहको विकल्प होइन। हरेक गर्भावस्था फरक हुन्छ। आफ्नो अवस्थाबारे डाक्टरसँग सल्लाह लिनुहोस्। आपत्कालीन अवस्थामा नजिकको अस्पताल जानुहोस्।

सबै जानकारी