एनोमली (लेभल II) स्क्यान: १८–२२ हप्ताको विस्तृत स्क्यान
एनोमली स्क्यान, जसलाई लेभल II स्क्यान, TIFFA स्क्यान वा गर्भावस्थाको बीचको स्क्यान पनि भनिन्छ, शिशुको टाउकोदेखि खुट्टासम्मको विस्तृत अल्ट्रासाउन्ड हो। शिशुका अंगहरू सामान्य रूपमा बनेका छन् कि छैनन् भनेर जाँच्ने यो मुख्य स्क्यान हो, र धेरै परिवारका लागि यो ढुक्क र खुसीको क्षण हुन्छ।
यो कहिले गरिन्छ?
सबैभन्दा उपयुक्त समय गर्भावस्थाको १८ देखि २२ हप्ता (प्रायः २० हप्ता तिर) हो। त्यतिबेला अंगहरू प्रस्ट देखिने गरी ठूला भइसकेका हुन्छन्, र केही ध्यान दिनुपर्ने देखिए थप परीक्षण र योजनाका लागि समय पनि बाँकी हुन्छ।
डाक्टरले के-के जाँच्नुहुन्छ?
- टाउको र मस्तिष्क: खप्परको आकार, मस्तिष्कका भेन्ट्रिकल, सेरिबेलम र अन्य संरचना।
- अनुहार: ओठ (ओठ फाटेको (cleft lip) छ कि भनेर), आँखा र अनुहारको बनावट।
- मेरुदण्ड: हड्डी र तिनलाई ढाक्ने छाला (स्पाइना बिफिडा (spina bifida) हेर्न)।
- मुटु: चारवटा कोठा, भल्भ र मुख्य रक्तनलीहरू।
- छाती र पेट: फोक्सो, डायफ्राम, आमाशय, पेटको भित्ता, मिर्गौला र पिसाब थैली।
- हात-खुट्टा: पाखुरा, खुट्टा, हत्केला र पैताला।
- साल, नाल र पानी: सालको स्थान, नालमा तीनवटा रक्तनली, र पाठेघरको पानी (amniotic fluid) को मात्रा।
- वृद्धि: हप्ताअनुसार आकार ठीक छ कि भनेर टाउको, पेट र तिघ्राको हड्डीको नाप।
यसले के पत्ता लगाउँछ, के लगाउँदैन?
अनुभवी विशेषज्ञले गरेको विस्तृत स्क्यानले स्पाइना बिफिडा, मुटुका धेरै जन्मजात समस्या, मिर्गौला वा पेटको भित्ताका समस्या जस्ता धेरैजसो ठूला संरचनागत समस्या पत्ता लगाउँछ। तर कुनै पनि स्क्यानले सबै अवस्था पत्ता लगाउन सक्दैन। केही समस्या गर्भावस्थाको पछिल्लो चरणमा देखा पर्छन्, केही देख्न नसकिने गरी साना हुन्छन्, र क्रोमोजोम वा जेनेटिक अवस्थाको कुनै देखिने संकेत नहुन सक्छ। सामान्य एनोमली स्क्यान धेरै ढुक्क हुने कुरा हो, तर पूर्ण ग्यारेन्टी होइन।
सफ्ट मार्कर (soft marker)
कहिलेकाहीँ स्क्यानमा "सफ्ट मार्कर" देखिन्छ, जस्तै मुटुमा सानो चम्किलो थोप्लो वा मिर्गौला अलिकति फुलेको। यस्ता कुरा स्वस्थ शिशुमा पनि धेरै देखिन्छन्। एक्लै हुँदा तिनको अर्थ प्रायः धेरै हुँदैन; तिनको महत्त्व तपाईंको पहिलेको स्क्रिनिङको नतिजामा भर पर्छ। कुनै फलो-अप चाहिन्छ कि चाहिँदैन, डाक्टरले बुझाउनुहुनेछ।
कुनै समस्या देखिए
केही ठीक नहुन सक्छ भन्ने सुन्दा डर लाग्नु स्वाभाविक हो। त्यो कुराको अर्थ के हो, थप परीक्षण (जस्तै fetal echo, न्युरोसोनोग्राम, MRI वा एम्नियोसेन्टेसिस) ले मद्दत गर्छ कि, र जन्मपछि शिशुलाई कस्तो हेरचाह चाहिन सक्छ भन्नेबारे तपाईंलाई समय दिएर स्पष्ट जानकारी दिइनेछ। जन्मअघि नै थाहा भएमा धेरै अवस्थाको राम्रो उपचार गर्न सकिन्छ।
कसरी तयारी गर्ने
- ३०–६० मिनेट समय छुट्याउनुहोस्; शिशुको स्थितिका कारण कहिलेकाहीँ अलिकति हिँडेर फेरि स्क्यान गर्नुपर्छ।
- पिसाब थैली भरिएको हुनु पर्दैन। सजिलो, दुई भाग भएको लुगा लगाउनुहोस्।
- पहिलेका स्क्यान र रगत परीक्षणका रिपोर्ट ल्याउनुहोस्।
- श्रीमान् वा परिवारका सदस्य साथमा आउन सक्नुहुन्छ।
गर्भावस्थाबारे प्रश्न छन्?
फेलोसिप-तालिमप्राप्त भ्रूण चिकित्सा विशेषज्ञ (FMF UK प्रमाणित) डा. सुष्मा ढकालसँग परामर्श बुक गर्नुहोस्।
प्रायः सोधिने प्रश्नहरू
एनोमली स्क्यान कहिले गरिन्छ?
गर्भावस्थाको १८ देखि २२ हप्ताबीच, प्रायः २० हप्ता तिर।
के एनोमली स्क्यानले सबै समस्या पत्ता लगाउँछ?
लगाउँदैन। यसले धेरैजसो ठूला संरचनागत समस्या पत्ता लगाउँछ, तर केही अवस्था देखिँदैनन् वा पछि मात्र देखा पर्छन्।
सफ्ट मार्कर भनेको के हो?
स्वस्थ शिशुमा पनि धेरै देखिने सानो स्क्यान संकेत। यसको महत्त्व तपाईंका अन्य स्क्रिनिङ नतिजामा भर पर्छ।
एनोमली स्क्यानमा कति समय लाग्छ?
शिशुको स्थितिअनुसार करिब ३०–६० मिनेट।
यो जानकारी सामान्य जानकारीका लागि मात्र हो, व्यक्तिगत चिकित्सकीय सल्लाहको विकल्प होइन। हरेक गर्भावस्था फरक हुन्छ। आफ्नो अवस्थाबारे डाक्टरसँग सल्लाह लिनुहोस्। आपत्कालीन अवस्थामा नजिकको अस्पताल जानुहोस्।
सबै जानकारी
- NT स्क्यान के हो? ११–१४ हप्ताको स्क्यानबारे जानकारी
- एम्नियोसेन्टेसिस र CVS: के यो सुरक्षित छ?
- ग्रोथ तथा डप्लर स्क्यान र IUGR (गर्भमा शिशुको वृद्धि रोकिनु)
- गर्भावस्थामा जेनेटिक परामर्श: कसलाई चाहिन्छ र के हुन्छ
- गर्भावस्थाको सुरुवाती (डेटिङ) स्क्यान, ६–१० हप्ता: के अपेक्षा गर्ने
- फिटल इकोकार्डियोग्राफी: शिशुको मुटुको विस्तृत स्क्यान
- तेस्रो त्रैमासिकको वेल-बिइङ स्क्यान र बायोफिजिकल प्रोफाइल (BPP)
- NIPT वा कम्बाइन्ड स्क्रिनिङ: तपाईंका लागि कुन परीक्षण उपयुक्त?
- जुम्ल्याहा गर्भका स्क्यान: कोरियोनिसिटी, TTTS र कति पटक स्क्यान गर्ने
- पाठेघरको मुखको लम्बाइ (सर्भिकल लेन्थ) स्क्यान र समयअगावै जन्मको जोखिम
- फिटल न्युरोसोनोग्राम: शिशुको मस्तिष्क र मेरुदण्डको विस्तृत स्क्यान